پنج شنبه 4 ارديبشهت 1393
Language:
به وب سايت رسمي دكتر عليرضا جعفري جراح سر وگردن و متخصص گوش و حلق و بيني خوش آمديد  
 
 
درباره من
خبرها
گالري عكس
مقالات
سرطانهاي سروگردناطلاعات پزشكي
ارتباط با من
پرسش و پاسخ
مشاوره
جراحی بینی
 
 
 

تيروئيد و انواع سرطانهاي آن

 

"غده تيروييد در جلوي گردن و پايين تر از سيب آدم قرار گرفته است . در اكثر افراد اين غده را نمي توان ديد يا حس كرد. غده تيروييد از دو لب (بخش ) تشكيل شده است كه آنها را لب راست و لب چپ مي نامند. اين دو لب توسط يك مجراي باريك به نام تنگه تيروييد به هم متصل مي شوند. اين غده يد را از غذا و خون دريافت كرده و هورمون تيروييد را كه وظايف بسيار مهمي در بدن دارد , توليد و ترشح مي نمايد. غده تيروييد شامل دو نوع سلول اصلي مي باشد. نوع اول سلول هاي فوليكولي تيروييد مي باشند كه در حقيقت هورمون تيروييد را ساخته و ذخيره مي كنند. همچنين توليد پروتيين ويژه اي از غده تيروييد به نام « تيروگلوبولين »  را نيز برعهده دارند. نوع ديگر اين »  ) C سلول ها « سلول هاي ناميده مي شود كه وظيفه ساخت هورموني ديگر به نام « كلسي تونين » را برعهده دارند. سرطان هاي مختلف مي توانند از هر كدام از اين سلول ها رشد خود را آغاز نمايند. دانستن اين نكته مهم است زيرا به كمك آن ميزان وخامت سرطان و نوع درمان مورد نياز تعيين و مشخص مي شود. 

انواع مختلف تومورها ممكن است در غده تيروييد رشد نمايند كه اكثر آنها خوش خيم و غيرسرطاني مي باشند. اما ساير تومورها سرطاني هستند و اين بدان معناست كه مي توانند به بافت هاي همجوار و ساير بخش هاي بدن گسترش پيدا كنند. از آنجا كه غده تيروييد درست در زير پوست قرار گرفته است , تومورها غالبا به صورت ورم هايي در ناحيه گردن به نظر مي رسند كه ندول هاي تيروييدي ناميده مي شوند. اين ندول ها ممكن است در هر سني رشد كنند اما بيشتر در ميان بزرگسالان متداول بوده و در يك سوم از كل افراد بروز مي نمايند. اغلب مردم اين برجستگي ها را به وسيله حس كردن يا مشاهده مي يابند. گاهي نيز اين ندول ها هرگز جلب توجه نكرده و مسئله ساز نمي شود.

تومورهاي خوش خيم تيروييد:                               

   تقريبا 95 درصد از كل ندول ها يا تومورهاي تيروييد , خوش خيم هستند , كه از سلول هاي فوليكولي تيروييد , رشد كرده و مي توانند به اندازه طبيعي ندول هاي تيروييد و گواترها (حالت بزرگ شده غده تيروييد) يافت شوند. تيروييد ممكن است متشكل از يك يا چندين ندول باشند. به طور مثال گواتر « چند گره اي »  , يك غده با چندين ندول خوش خيم است . اغلب اين ندول ها كيست هايي پر از مايع هستند و يا برجستگي هايي كه هورمون تيروييد را ذخيره نموده اند و در اين حالت به آنها « ندول هاي كلوييد »  مي گويند. ندول هاي كلوييد حاوي سلول هاي بسيار كمي مي باشند. ساير ندول ها ممكن است سلول هاي بسيار زيادي داشته باشند اما سلول هاي آنها سرطاني نباشند. اين نوع ندول ها شامل ندول هاي « هيپرپلازي » و « آدنوم » مي گردند. بعضي اوقات غده هاي هيپرپلازي يا آدنوم هورمون تيروييد بسيار زيادي توليد مي نمايند كه منجر به كم كاري تيروييد « هيپرتيروييديسم »  مي شود . اين عارضه سبب بروز علايمي نظير عصبانيت بي دليل , تپش قلب , تعريق زياد و كاهش وزن مي شود. اما حتي اين ندول ها نيز سرطاني نيستند.

تومورهاي بدخيم تيروييد :


تنها بخش كوچكي (كمتر از 5 درصد) از ندول هاي تيروييد , سرطاني مي شوند. چندين نوع سرطان تيروييد وجود دارد كه رايج ترين آنها « كارسينوم  پاپيلاري و « كارسينوم فوليكولي »  هستند. اين دو نوع توسط برخي از پزشكان تحت عنوان « سرطان هاي تيروييد متمايز »  يا « سرطان تيروييد كاملا متمايز » گروه بندي شده اند. ساير انواع ندول ها كه كمياب تر از بقيه هستند عبارتند از « كارسينوم مديولاري »  , « كارسينوم سلول هرتل »  (كه از انواع غدد سرطاني فوليكولي مي باشد) , عده سرطاني آناپلازي و لنفوم تيروييد.


كارسينوم پاپيلاري :
رايج ترين نوع سرطان تيروييد , غده سرطاني (كارسينوم ) پاپيلاري مي باشد كه « پاپيلاري آدنوكارسينوم »  نيز ناميده مي شود. سرطان پاپيلاري رشد خود را از سلول هاي فوليكول تيروييد آغاز كرده و معمولا رشد بسيار كندي دارند. معمولا اين نوع سرطان تنها در يكي از لب هاي غده تيروييد بروز مي كند اما حدود 10 الي 20 درصد اوقات نيز هر دو لب را درگير مي نمايد. اغلب پيش آگهي كارسينوم هاي پاپيلاري و فوليكولي يكسان بوده و درمان آنها نيز مشابه است . انواع ديگر , با سرعت بيشتري رشد مي كنند و پيش آگهي مطلوبي ندارند.
با اينكه رشد سرطان پاپيلاري آهسته است اما غالبا به سرعت به گره هاي لنفاوي گردن گسترش پيدا مي كند. خوشبختانه تقريبا هيچ كس از سرطان پاپيلاري كه يكي از انواع سرطان تيروييد مي باشد , نمي ميرد.


كارسينوم فوليكولي :
يكي ديگر از رايج ترين انواع سرطان تيروييد , غده سرطاني (كارسينوم ) فوليكولي و يا « فوليكولار آدنو كارسينوم » نام گذاري شده است . شيوع اين نوع سرطان نسبت به كارسينوم پاپيلاري بسيار كمتر مي باشد. اين سرطان ها معمولا در غده تيروييد باقي مي مانند اما ممكن است به ساير بخش هاي بدن نظير ريه ها و استخوان نيز گسترش پيدا كنند. برخلاف كارسينوم پاپيلاري , غالبا غده هاي سرطاني فوليكولي نمي توانند به گره هاي لنفاوي سرايت نمايند. پيش آگهي سرطان تيروييد فوليكولي تا اندازه اي نسبت به سرطان پاپيلاري نامطلوب تر است اما كمتر باعث مرگ بيماران مبتلا به اين نوع سرطان مي شود. سرطان سلول هرتل كه به نام « سرطان سلول اكسيفيل » نيز شناخته مي شود , به نوعي زير مجموعه سرطان فوليكولي است و همان روند بيماري را نيز در مبتلايان طي مي كند.


كارسينوم آناپلازي :
غده سرطاني آناپلازي , شكلي نادر از سرطان تيروييد مي باشد. به نظر مي رسد كه رشد آن در نتيجه كارسينوم فوليكولي يا پاپيلاري آغاز شود. كارسينوم آناپلازي , سرطاني بسيار تهاجمي بوده كه به سرعت ناحيه گردن را مورد حمله قرار مي دهد , غالبا به ساير بخش هاي بدن گسترش پيدا كرده و معمولا كشنده است . گاهي اوقات غده سرطاني آناپلازي , « سرطان تيروييد متمايز » نيز ناميده مي شود

.
كارسينوم مديولاري :
غده سرطاني مديولاري , تنها سرطان MTC تيروييد ( تيروييدي است كه از غده تيروييد رشد C سلول هاي مي كند. گاهي اوقات اين سرطان مي تواند حتي پيش از آنكه وجود ندول تيروييد آشكار شود و يا معاينه اي انجام گيرد , به گره هاي لنفاوي و ريه ها و يا كبد گسترش پيدا كند. اين سرطان معمولا « كلسي تونين » و « آنتي ژن كارسيو امبريونيك »  را توليد مي نمايد . CEA ( كلسي تونين نام هورموني است كه براي كنترل ميزان كلسيم خون از سلول هاي سالم تيروييد نيز توليد مي شود. « آنتي ژن كارسينو امبريونيك » نام پروتئيني است كه توسط سرطان هاي مشخصي نظير سرطان روده و كارسينوم مديولاري توليد مي شود. , پس از CEA كلسي تونين و توليد در داخل خون رها مي شوند و مي توان از طريق آزمايش خون , آنها را شناسايي نمود.
كارسينوم مديولاري , خود , به دو دسته تقسيم مي شود . نوع نخست كه در 80 درصد از موارد اين بيماري MTC ديده مي شود و « اسپوراديك »  نام دارد , اغلب در يك لب غده تيروييد افراد كهنسال بروز مي نمايد. اين نوع از كارسينوم مديولاري , ارثي نيست و نمي تواند از طريق وراثت در خانواده اي منتقل شود.
اما نوع ديگر كارسينوم مديولاري , ارثي بوده و مي تواند در هر سني از يك خانواده ظاهر شود. اگر كارسينوم مديولاري , تنها سرطاني باشد كه در خانواده ديده مي شود , آن را « كارسينوم مديولاري ارثي تيروييد » ) مي نامند . تركيب FMTC ( اين كارسينوم با تومورهاي برخي از اندام ها و نئوپلازي درون ريز چندگانه نوع دوم »  ناميده مي شود كه به دو زير گروه تقسيم مي شود :
الف ) كارسينوم مديولاري به همراه تومورهاي غده فوق كليوي و نيز تومورهاي غده پاراتيروييد كه منشا ميزان بالاي كلسيم در خون مي باشد , بروز مي نمايد. غدد فوق كليوي در قسمت بالاي كليه قرار گرفته اند. هر فرد داراي چهار غده پاراتيروييد مي باشد كه در كنار غده تيروييد قرار دارند.
ب ) در اين حالت غده پاراتيروييد بيمار نيست اما در عوض رشد خوش خيم بافت هاي عصبي در زبان و ساير نقاط بدن ديده مي شود كه « توروم »  نام دارد . در اين ژنتيكي يا ارثي , MTC نوع از سرطان اغلب در دوران كودكي يا نوجواني آشكار مي شود و به سرعت گسترش مي يابد. سرطان تيروييد مديولاري ) تهاجمي ترين نوع MTC ( سرطان در سندروم نئوپلازي درون ريز چندگانه نوع دوم ب مي باشد.


لنفوم  تيروييد :
لنفوم مي تواند به غده تيروييد راه پيدا كند اما رشد سرطان در اين محل چندان رايج نيست . لنفوم از هيچكدام از سلول هاي فوليكولي تيروييد رشد نمي كند C و يا سلول هاي بلكه از لنفوسيت ها كه نوع اصلي سلول سيستم ايمني محسوب مي شود , رشد مي كنند. بيشتر لنفوسيت ها به شكل مجموعه و به اندازه يك نخود بوده و به صورت پراكنده در سرتاسر بدن ديده مي شوند كه آنها را غدد لنفاوي مي نامند. لنفوم ها در كنار همين غدد لنفاوي شكل مي گيرند با اين همه « لنفوم هاي خارج ندولي »  بيرون از غدد لنفاوي و در اندام هايي نظير تيروييد شروع به رشد مي كنند. اكثر لنفوم هاي تيروييد در افرادي كه مبتلا به بيماري مزمني به نام « التهاب غده تيروييد لنفوسيتي » مي باشند بروز مي كند. در اين بيماري سيستم ايمني بدن بيمار به غده تيروييد خود حمله مي كند و در نتيجه بسياري از لنفوسيت ها در غده تيروييد ظاهر مي شوند. اگر لنفوم تيروييد به اطراف تيروييد گسترش نيافته باشد , معمولا با برداشتن لنفوم از طريق جراحي يا اشعه تراپي , درمان مي شود. اما اگر بيماري گسترش يافته باشد , از شيمي درماني به همراه و يا بدون بكارگيري اشعه تراپي استفاده خواهد شد.
آمار موجود درباره سرطان تيروييد :
انجمن سرطان آمريكا تخمين زده بود كه در سال 2001 ميلادي حدود 19500 مورد جديد سرطان تيروييد در ايالات متحده شناسايي خواهد شد و از اين تعداد 14900 مورد در زنان و 4600 مورد در مردان خواهد بود. همچنين برآورد شده بود كه 800 زن و 500 مرد در سال 2001 بر اثر بروز سرطان تيروييد از دنيا خواهند رفت .
درمان سرطان تيروييد به جز كارسينوم آناپلازي بسيار موفقيت آميز مي باشد. بيش از 90 درصد از بيماران بهبود يافته از سرطان تيروييد نوع كارسينوم فوليكولي و پاپيلاري براي مدت 15 سال يا بيشتر بعداز تشخيص بيماريشان زندگي خواهند نمود. در سرطان تيروييد مديولاري ) , بالاي 80 درصد از MTC ( بيماران حداقل 10 سال بعد از جراحي زندگي خواهند كرد. MTC اغلب مي توان كارسينوم را ـ اگر زود تشخيص داده شود به وسيله معاينه و جراحي درمان نمود. كارسينوم آناپلازي پيش آگهي چندان رضايت بخشي ندارد و 3 الي 17 درصد از بيماران مبتلا به اين سرطان تنها 5 سال بعد از تشخيص زنده مي مانند.
پيش گيري و احتمال خطر :
هر چيزي كه شانس افراد را در ابتلا به بيماري هايي از جمله سرطان افزايش دهد , ريسك فاكتور (عامل خطرزا) نام دارد. سرطان هاي مختلف در اثر عوامل مختلفي ايجاد مي شوند. براي مثال , بي حفاظ قرار گرفتن در معرض تابش اشعه خورشيد , يك ريسك فاكتور براي بروز سرطان پوست محسوب مي شود و كشيدن سيگار عامل خطري براي سرطان هاي ريه , دهان , حلق , مري , مثانه و... به حساب مي آيد. محققان برخي از ريسك فاكتورهايي را كه شخص را مستعد ابتلا به سرطان تيروييد مي نمايد , شناسايي نموده اند. البته بسياري از افراد مبتلا به سرطان تيروييد , در معرض هيچ كدام از اين عوامل خطرزا نبوده اند و عده ديگري نيز وجود دارند كه با وجود يك يا چند عامل خطرزا , هيچگاه به اين بيماري مبتلا نمي شوند. بنابراين با مشاهده ريسك فاكتورها در كنار يك فرد , نمي توان با قطعيت اعلام كرد كه اين فرد تا چه اندازه در خطر ابتلا به سرطان تيروييد است .
كمبود يد در برنامه غذايي :
سرطان تيروييد فوليكولي و پاپيلاري بيشتر در مناطقي از جهان شايع است كه مردمان آن يد كمتري در برنامه غذايي خود مصرف مي كنند. حال آنكه در بعضي مناطق , رژيم غذايي مردم , سرشار از يد مي باشد چرا كه يد به نمك طعام و ساير غذاهايشان اضافه شده است .
انرژي تابشي (اشعه )
يك عامل خطر اثبات شده در ابتلا به سرطان تيروييد پاپيلاري , سابقه انجام اشعه درماني نواحي سر و يا گردن در دوران كودكي مي باشد. در گذشته كودكان را به دليل ابتلا به بيماري هايي نظير آكنه , عفونت هاي قارچي پوست سر , تورم تيموس , بزرگي لوزه ها و ورم لوزه حلقي . به كمك اشعه درمان مي نمودند. در تحقيقات سالهاي بعد , ارتباط افزايش خطر بروز سرطان تيروييد با اين نوع درمان ها كشف شد.
مطالعات نشان مي دهد كه خطر فزاينده ابتلا به ندول هاي تيروييد و احتمال بروز سرطان در آنها مربوط به بارش اشعه راديواكتيو از سلاح هاي اتمي و يا بر اثر بروز حوادثي در نيروگاه ها مي باشد. به تازگي خطر بروز سرطان تيروييد كه در نتيجه قرار گرفتن در معرض بارش هسته اي ايجاد مي شود , بيشتر مورد توجه رسانه هاي گروهي قرار گرفته است . اگر چه هنوز اين مطلب اثبات نشده اما به نظر مي رسد بيشتر موارد ابتلا به سرطان تيروييد در كودكاني ديده مي شود كه در نزديكي شهر چرنوبيل روسيه زندگي مي كردند. در سال 1986 ميلادي در اين مكان ميليون ها انسان در معرض بارش هسته اي قرار گرفتند. اطلاعات جديد نشان مي دهد كه در سال هاي دهه 1950 و پس از آزمايش سلاح هاي اتمي در ايالات غربي كشور آمريكا , برخي از بارش هاي هسته اي تا پاره اي از مناطق ايالات متحده گسترش پيدا كرده اند. البته خطر بي حفاظ ماندن در برابر اشعه در اين مناطق نسبت به اطراف چرنوبيل بسيار كمتر بوده و افزايش خطر ابتلا به سرطان تيروييد نيز در آن اثبات نشده است . در عين حال تمامي افرادي كه احتمال مي دهند در معرض بارش اشعه راديواكتيو قرار گرفته اند , لازم است براي آزمايش و معاينه ناحيه گردن به پزشك متخصص مراجعه كنند.
بيماري هاي ارثي :
افراد مبتلا به برخي از بيماري هاي ارثي , در معرض خطر بيشتري در ابتلا به سرطان تيروييد مي باشند. اين بيماري بيشتر در ميان افرادي ديده شده كه مبتلا به « سندرم گاردنر » و پوليپ هاي فاميلي بوده اند. اين بيماري ها خطر ابتلا به سرطان روده را بسيار افزايش داده و ممكن است سبب ايجاد سرطان در برخي ديگر از اندام ها شود. افراد مبتلا به بيماري « كودن »  , كه يك بيماري نادر ژنتيكي است , چند برابر بيشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان تيروييد قرار دارند.
حدود 20 درصد از كارسينوم هاي مديولاري در نتيجه به ارث بردن يك ژن معيوب به وجود مي آيد. اين موارد با نام « كارسينوم هاي ) FMTC مديولاري فاميلي » ( شناخته مي شوند. از تركيب اين غده سرطاني با تومورهاي ساير غدد درون ريز , « نئوپلازي درون ريز چندگانه نوع دوم » ) به وجود مي آيد . اگر MEN 2 ( هركدام از اين انواع سرطان تيروييد در خانواده شما ديده شده , شما نيز در خطر بسيار بالاي ابتلا به غده سرطاني ) خواهيد MTC مديولاري ( بود.
سن و جنس :
بنابر دلايلي كه كاملا شناخته شده نيست , ندول هاي خوش خيم و سرطان هاي تيروييد , در زنان بيشتر از مردان رخ مي دهد. اغلب موارد ابتلا به سرطان تيروييد فوليكولي و پاپيلاري در افراد بين سنين 30 الي 50 سال ديده شده است . ندول هاي خوش خيم و كارسينوم هاي تيروييد ممكن است در همه گروه هاي سني بروز نمايد.
الكل و تنباكو :
مصرف تنباكو و الكل از عوامل اصلي خطر در بيشتر سرطان هاي محدوده سر و گردن است (اين سرطان ها شامل دهان , حلق , مري و... مي باشد) اما هيچ يك از اين اعتيادها , به عنوان ريسك فاكتور ابتلا به سرطان تيروييد شناخته نشده اند.

 

 

 

 
 
 

آدرس مطب:تهران-سعادت آباد-بالاتر ازمیدان کاج-نبش خ هفتم ساختمان میلاد کاج ط 3واحد301 تلفن 3و22133522

 
Copyright © 2014  doctorjaafari.irAllright Reserved .